Door mensen gemaakte objecten onder water vormen sfeervolle onderwerpen waarmee duikers zich van nature verbonden voelen. Scheepswrakken fotograferen is een fascinerende draai aan de "traditionele" onderwaterfotografie.
Bijna elk wrak heeft een bijzondere geschiedenis, een interessant verhaal of een onopgelost mysterie. Bovendien vormen wrakken geweldige kunstmatige riffen en is er vaak volop zeeleven omheen. Het is dan ook niet verrassend dat veel duikers wrakken willen verkennen met camera in de hand om zowel het tragische verlies van levens als de schoonheid in één beeld vast te leggen. Het duiken en fotograferen van scheepswrakken brengt veel uitdagingen met zich mee, zoals de grootte van het gefotografeerde object, diepte/tijd, zicht en licht.
Als je duikt in Truk Lagoon of op een andere prachtige wrakbestemming zoals Bikini, Palau, of de Salomonseilanden; hier zijn een paar tips en trucs om de wrakken zo goed mogelijk te fotograferen.
Ken je wrak
Om scheepswrakken te fotograferen is het belangrijk om het verhaal te kennen. Maak je vertrouwd met de belangrijkste delen van je wrak en met het zicht onder water, zodat je foto's een verhaal vertellen en niet zomaar willekeurige opnames van onherkenbaar roestend metaal zijn.
Bij diepe wrakken is dit extra belangrijk, omdat je meestal minder tijd hebt om de foto perfect te krijgen.
Ga voor groothoek
Wrakken fotograferen draait helemaal om groothoekfoto's: opbouwen, groot geschut, trucks en de machinekamer. Je belangrijkste keuze is welke groothoeklens je gebruikt. Dat hangt af van je voorkeur en van je onderwerp.
Fisheye-lens
- Biedt de breedste beeldhoek, waardoor je supernabij je onderwerp kunt komen, zelfs als dat onderwerp groot is. Dat helpt bij het belichten van je scène en vermindert de hoeveelheid zwevende deeltjes tussen jou en je onderwerp.
- Biedt een grote scherptediepte.
- Maakt het mogelijk om foto's te maken in krappe ruimtes zoals verblijven, machinekamers en de brug.
- Ideaal voor omgevingen met weinig zicht en voor creatieve close-focus.
- Voegt kromming toe aan je beelden en zorgt voor zichtbare vervorming van lijnen op de wrakken. Dat effect kan je foto wat extra creativiteit geven.
Rechtlijnige lens
- Uitstekend als je strakke lijnen wilt in je wrakfotografie, bijvoorbeeld bij het fotograferen van een trap.
- Vergroot je opnameafstand tot de scène, waardoor zwevende deeltjes lastiger te hanteren zijn.
- Je kunt last krijgen van wat zachte hoeken (tonvormige vervorming) die in je beeld doorlopen. Het is slim om bij het componeren wat ruimte rond de randen te laten, zodat je een deel van de tonvorm later kunt wegsnijden.
Close-focus groothoek
- Close-focus groothoek kan een interessant perspectief creëren in wrakfotografie door een ander onderwerp op de voorgrond te plaatsen en het wrak op de achtergrond.
- Ideaal voor wrakken begroeid met zacht koraal en voor wrakinterieurs.
- Zet je flitsers ver naar de zijkant om backscatter te verminderen.
Beheers de belichting om scheepswrakken te fotograferen
Een van de grootste uitdagingen bij wrakfotografie is hoe je het wrak belicht. De meeste scheepswrakken zijn veel groter dan je flitsers aankunnen; probeer niet het hele wrak met flitsers te verlichten, want de lichtopbrengst reikt niet over zo'n groot gebied. Gebruik gewoon het omgevingslicht. Bewaar je flitsers voor wanneer je een onderwerp dichtbij op de voorgrond hebt, en breng dat licht in balans met de door omgevingslicht verlichte achtergrond.
Flitsers gebruiken
- Fotografeer met een iets hogere ISO en zet je flitservermogen op een kwart of de helft; in gesloten ruimtes heb je minder licht nodig dan je denkt.
- Hoe dichter je bij je onderwerp zit, hoe dichter je flitsers bij je behuizing moeten staan; stel dit af op je lens en je fotosituatie.
- Het is belangrijk om herkenbare delen van het wrak vast te leggen, en dat ze klein genoeg zijn om door de flitsers belicht te worden. Populaire elementen zijn schroeven, ladders, lieren en roeren.
- Oefen met (extreme) edge lighting: je flitsers mogen nooit recht op je onderwerp schijnen, want dan belicht je alleen de zwevende deeltjes tussen jou en je onderwerp. Elke flitserhoek die ook maar iets naar voren wijst, levert veel backscatter op.
- Wanneer je buiten wrakken meer gangbare scenes fotografeert, gelden de gebruikelijke regels van edge lighting (iets naar buiten gedraaid) nog steeds.
- Als je verder dan 2 meter (6 voet) van je onderwerp zit, zet je flitsers dan uit.
Gebruikmaken van beschikbaar licht
- Wanneer je een superbrede opname wilt maken die een groot deel van het wrak laat zien, zet je je flitsers uit en fotografeer je met omgevingslicht.
- Het is ook belangrijk om op te letten uit welke richting het natuurlijke licht van de zon komt. Als de zon achter je staat, krijgt je foto een natuurlijker uiterlijk en zie je meer detail in het onderwerp. Staat de zon achter het wrak, dan kun je verwachten dat het als silhouet verschijnt.
- Verhoog je ISO voor de juiste belichting en pas je instellingen aan afhankelijk van of je naar of van de zon toe fotografeert. Onderbelicht niet te veel, want de belichting achteraf ophogen kan ruis veroorzaken. Pas op dat je je highlights niet overbelicht.
- Stel de witbalans van de camera handmatig in om kleur terug in je beeld te brengen.
- Wil je je flitsers helemaal weglaten, overweeg dan filters te gebruiken om kleur terug in je foto's te brengen.
- Het geeft een gevoel van diepte binnen in een wrak door omgevingslicht op de achtergrond te gebruiken.
Een externe flitser gebruiken
- Soms is er geen mogelijkheid om omgevingslicht binnen te halen, en wil je toch een gevoel van diepte overbrengen. Een hulpmiddel dat je hiervoor kunt gebruiken is een externe flitser, oftewel een 'off camera'-flitser. Dit is een extra flitser die op afstand wordt getriggerd door het licht van je eigen flitsers. Je kunt hem plaatsen waar je maar wilt om dimensie te creëren in een gesloten ruimte.
- Een externe flitser kan ook worden gebruikt om iets in een ruimte uit te lichten, zoals de ketel, het stuurwiel of een ander interessant element.
Je onderwerp
Wat je fotografeert
- Maak de kenmerkende shot. Veel wrakken zijn gewoon te groot om in één duik te doen, dus maak eerst de bekende kenmerkende shot voordat je verdergaat met andere dingen. Dit beeld is een belangrijk onderdeel van het schip of een artefact binnen in het wrak. Het kan het boegkanon zijn, de schroef, de scheepsbel of iets anders dat gemakkelijk herkenbaar is op het wrak.
- De scheepsschroeven. Niets springt zo in het oog als een begroeide scheepsschroef.
- Boeg en achtersteven. Vaak zijn dit de best herkenbare delen van het schip.
- Zoek naar silhouetten. De meeste wrakken zitten vol prachtige silhouetten, of je ze nu op de achtergrond gebruikt met een door flits uitgelichte voorgrond of op zichzelf. De laadmasten, masten en scheepskanonnen zijn allemaal goede plekken om naar silhouetpotentieel te zoeken.
- Interieur en bovenlicht. Dit is niet bij elk wrak mogelijk. Het gaat in essentie om een voorwerp of artefact dat door flitsers wordt uitgelicht binnen in het wrak, samen met licht uit een bovenlicht, patrijspoort of een andere opening in de romp waardoor wat omgevingslicht binnenvalt. Dit soort shots geven de kijker echt een idee van hoe het is om binnen in het wrak te zijn.
- Fotografeer wat kleur. De stalen rompen van veel wrakken trekken sponzen, zachte koralen en andere kleurrijke zeedieren aan. Maak een paar shots die laten zien hoe het wrak is veranderd. De sleutel is om iets in de shot op te nemen waardoor het nog herkenbaar blijft als een wrak, anders lijkt het gewoon een kleurrijk rif.
Gebruik modellen
Modellen kunnen mensen of dieren zijn. Duikers zijn echt nuttig om een gevoel van schaal toe te voegen en zo de immense omvang van het wrak te tonen, en om dat gevoel van ontdekking en avontuur op te roepen. Zeeleven laat zien hoe het wrak een levend rif is geworden.
Extra tips voor het fotograferen van scheepswrakken
Vertel het verhaal
Een beeld van een scheepswrak moet een verhaal vertellen. Onderwaterfotografen moeten elke techniek uit hun gereedschapskist inzetten om effectief te zijn. Vaak willen we dat de kijker de schoonheid van de bestemming ervaart, maar toch het drama blijft herinneren dat zo lang geleden plaatsvond. Zoals we eerder zeiden, helpt het om de geschiedenis van het wrak te kennen.
Fotografeer je scheepswrakken in zwart-wit
Het geeft de kijker een gevoel van tijd en ouderdom. Het kan ook een erg blauwe foto verbeteren door hem naar zwart-wit om te zetten om contrast en diepte te tonen.
Wat als het zicht slecht is?
- Een hogere ISO helpt je om foto's met omgevingslicht te maken bij slechter zicht, en meestal gebruik je beter geen flits, omdat het voedselrijke water backscatter veroorzaakt.
- Schakel over naar macro: de meeste wrakken zitten vol klein onderwaterleven of artefacten.
Fotografeer naar beneden
Als onderwaterfotografen willen we meestal "omhoog" fotograferen om ons onderwerp van de achtergrond te scheiden, maar wrakken zien er vaak prachtig uit als je ze van bovenaf naar beneden fotografeert.
De fotograaf
- Binnen in een wrak zijn een goed drijfvermogen en de juiste beentechniek (kikkerslag) belangrijk om de omgeving niet te laten opwervelen. Het is ook belangrijk om zo min mogelijk contact met het wrak te maken en uit het kielzog van andere duikers te blijven.
- Vergeet niet veilig te duiken met een buddy, en houd altijd je diepte en luchtvoorraad in de gaten.
- Veel van de wrakken die we duiken zijn gezonken met verlies van mensenlevens. In sommige liggen tot op de dag van vandaag nog botten. Behandel zulke wrakken met hetzelfde respect dat je op elke andere begraafplaats zou tonen.
Scheepswrakken fotograferen is spannend en uitdagend. Toch zijn wrakken geweldige onderwerpen om je compositie- en belichtingsvaardigheden te oefenen - zeker bij groothoekopnamen.
Bewaar deze gids over het fotograferen van scheepswrakken en gebruik je onderwaterfotografie-vaardigheden in Truk Lagoon, Bikini-atol, Salomonseilanden en Palau! Neem contact met ons op voor meer informatie. En vergeet niet dat we ook speciale fotografiereizen aanbieden!
