Liveaboard duiken
Veelgestelde vragen Indonesië
Reizen
We raden je sterk aan om ervoor te zorgen dat je routinevaccinaties up-to-date zijn (BMR, tetanus, polio, difterie, enz.). Vaccinatie tegen tyfus en hepatitis wordt ook aanbevolen voor de meeste reizigers naar Indonesië. We raden gasten aan om bij hun dichtstbijzijnde reiskliniek de meest actuele informatie en aanbevelingen te checken.
Zorg ervoor dat je insectenwerend middel gebruikt en onbedekte huid afdekt om het risico op knokkelkoorts en andere door insecten overgedragen ziekten te verkleinen.
Vereisten voor een gelekoortscertificaat
Een vaccinatiebewijs tegen gele koorts is verplicht voor reizigers ouder dan 9 maanden die aankomen uit landen met een risico op overdracht van gele koorts. Een overzicht van risicogebieden voor gele koorts vind je op de Britse Fit For Travel-website, hier: https://www.fitfortravel.nhs.uk/
Als je met medicatie reist, zorg er dan voor dat je het recept van je arts meeneemt.
Geldigheid van je paspoort
Je paspoort moet vanaf de aankomstdatum in Indonesië nog minstens 6 maanden geldig zijn.
Visuminformatie
De meeste reizigers naar Indonesië hebben een bezoekersvisum nodig voor toeristische doeleinden. Indonesië biedt voor veel nationaliteiten een visum bij aankomst (VOA) aan, waarmee bezoekers tot 30 dagen in het land mogen blijven (Visumtype B1) en dat 500.000 IDR kost (ongeveer 35 USD).
Een lijst met nationaliteiten die in aanmerking komen voor een visum bij aankomst en andere informatie vind je hier: Ministerie van Immigratie – Algemene informatie bezoekersvisum
We strongly recommend applying for an e-VOA before travelling via the Officiële e-Visa-website voor Indonesië. Aanvragen kunnen tot 90 dagen vóór je geplande aankomstdatum via het portaal worden ingediend en de verwerking duurt doorgaans 5 dagen. Als je vóór aankomst in Indonesië geen e-VOA hebt verkregen, kun je een visum bij aankomst kopen bij de VOA-balie in de aankomsthal van de luchthaven.
Als je van plan bent langer dan 30 dagen maar niet meer dan 60 dagen in Indonesië te blijven, moet je een toeristenvisum voor eenmalige binnenkomst (Type C1) aanvragen via de eVisa-website.
Omdat visum- en paspoortregels en -vereisten per land verschillen en op korte termijn kunnen veranderen, raden we je aan de reisadviezen van de overheid van je eigen land te checken (bijv. VS https://travel.state.gov, VK https://www.gov.uk, AU https://www.smartraveller.gov.au, enz.) of je dichtstbijzijnde Indonesische ambassade of consulaat voor eventuele updates of wijzigingen in de visumprocedures.
Bewijs van doorreis
Immigratieambtenaren in Indonesië kunnen om een bewijs van doorreis vragen (bijv. een retour- of doorreisticket). Sommige luchtvaartmaatschappijen hebben passagiers zonder bewijs van doorreis geweigerd aan boord te laten gaan.
Vanaf 1 september 2025 moeten alle internationale reizigers naar Indonesië hun aankomstgegevens registreren via het geïntegreerde aankomstsysteem 'All Indonesia'.
Het systeem vervangt de oude aankomstkaarten en de gezondheids- en douaneaangiften, en combineert alle drie in één digitaal formulier.
Het formulier kan binnen 72 uur vóór je aankomsttijd worden ingevuld via de officiële website van het Indonesische immigratiedepartement – https://allindonesia.imigrasi.go.id/ – of via de app, die beschikbaar is voor iOS en Android.
Na het invullen en succesvol indienen van het formulier wordt een QR-code gegenereerd die je bij aankomst aan de immigratiebeambten moet tonen.
Effective from 14th February 2024, an International Tourism Levy of 150,000 IDR (approximately 10 USD) per person will payable by all travellers arriving in Bali.
- Dit is een eenmalige heffing (voor elk bezoek aan Indonesië) en maakt deel uit van Bali's blijvende inzet om zijn natuurlijke en culturele erfgoed te behouden.
- Op de luchthavens van Bali zijn betaalfaciliteiten beschikbaar waar reizigers de heffing bij aankomst kunnen betalen en een QR-code als betalingsbewijs ontvangen, die je na het passeren van de immigratie moet tonen.
- Alleen betalingen zonder contant geld worden geaccepteerd, waaronder creditcards, bankoverschrijvingen of virtuele accounts via de Love Bali-website.
- De autoriteiten raden sterk aan de Bali-heffing vóór aankomst te betalen voor een vlottere aankomst. Dit kun je eenvoudig doen via de Love Bali-website.
- Het vooraf betalen van de heffing versnelt het aankomstproces en zorgt ervoor dat je voldoet aan de nieuwe regelgeving.
- Reizigers zonder QR-code worden naar een van de betaalbalies op de luchthaven verwezen.
Meer informatie vind je hier: https://lovebali.baliprov.go.id/gov_notice
De twee belangrijkste internationale luchthavens voor reizigers die in Indonesië aankomen zijn:
- Jakarta – Soekarno–Hatta International Airport (CGK)
- Bali, Denpasar – Ngurah Rai International Airport (DPS)
Voor alle routes van de Indo Master zijn aanvullende binnenlandse vluchten nodig van en naar de in- en ontschepingspunten. Voor de meeste routes zijn er binnenlandse vluchtopties vanuit zowel Jakarta als Bali, al zijn sommige geen directe verbindingen.
Voor meer advies over aanbevolen reisroutes verwijzen we je naar de route-specifieke informatie die je vindt onder het Indonesië-gedeelte van de downloadpagina: https://masterliveaboards.com/downloads/
Onze 'Hoe kom je in Indonesië' blog biedt ook veel nuttige informatie over Indonesië als land, internationale vluchtroutes en de beste aankomstplaats voor binnenlandse aansluitingen.
LET OP: Geannuleerde vluchten en schemawijzigingen komen in Indonesië vaak voor. We raden je sterk aan om kom minimaal één dag voor de start van je liveaboard aan en vertrek minimaal één dag na.
Mochten binnenlandse vluchten die jij of je agent hebben geboekt vertraagd of geannuleerd worden, dan kan onze grondafhandelaar je helpen, al worden hiervoor administratiekosten in rekening gebracht.
In overeenstemming met onze Algemene voorwaarden moeten alle gasten een toereikende reisverzekering hebben. We raden je sterk aan ervoor te zorgen dat je polis alle kosten dekt die kunnen ontstaan bij vluchtwijzigingen.
Master Liveaboards kan je helpen bij het boeken van binnenlandse vluchten, hotels en transfers binnen Indonesië. Wil je dat we dat doen, neem dan contact op met ons reserveringsteam via dive@masterliveaboards.com
LET OP: Binnenlandse vluchten in Indonesië hebben vaak te maken met vertragingen, omboekingen en annuleringen, waardoor je aansluitingen kunt missen. Voor gasten die hun binnenlandse vluchten via Master Liveaboards hebben geboekt, doet onze ground handler er alles aan om de beste alternatieven te vinden wanneer via ons geboekte vluchten door zulke wijzigingen worden getroffen.
BELANGRIJK: Wanneer vluchten die jij of je agent hebt geboekt worden geannuleerd of vertraagd, kan onze ground agent je helpen bij het treffen van alternatieve regelingen. Hiervoor geldt wel een servicekost van 25 USD, bovenop de kosten van eventueel benodigde hotels en transfers.
It is your responsibility to ensure that your travel insurance covers all costs that may be incurred in the event of changes to both international and domestic travel arrangements.
De uitgebreide 'Dive&Travel Plus'-verzekering van DiveAssure dekt veel van zulke situaties, waaronder het missen van je liveaboard-vertrek door vluchtvertragingen en gemiste aansluitingen. Meer informatie en een link naar de website van DiveAssure vind je hier: https://masterliveaboards.com/insurance/
Domestic flight schedule changes and cancellations are common in Indonesia so an additional night either side of your liveaboard allows time for alternative arrangements to be made for you to arrive at your intended destination.
Idealiter plan je om de dag vóór de startdatum van de route aan te komen op de inschepingslocatie van je liveaboard om rekening te houden met mogelijke wijzigingen in binnenlandse vluchten die ertoe kunnen leiden dat je het vertrek van je liveaboard mist.
Afhankelijk van je route en binnenlandse vluchtroute raden we ook aan om aan weerszijden van je cruise één dag/nacht in Jakarta of Bali door te brengen, zodat je op tijd bent voor je vluchtaansluitingen en goed uitgerust aan je liveaboard-vertrek begint.
LET OP: Mogelijk worden de kosten voor het regelen van een speedboottransfer bij je in rekening gebracht als je aankomt nadat de liveaboard uit de haven is vertrokken.
Heb je hulp nodig bij binnenlandse vluchten en/of hotelreserveringen, dan kun je per e-mail een verzoek sturen naar ons team via de contactpagina, or use the ‘chat now’ button.
Landinformatie
Veel van het duiken in Indonesië is generally niet geschikt voor pas gecertificeerde of onervaren duikers vanwege de sterke stromingen in de hele regio en het blootgestelde karakter en de diepte van sommige duikstekken op bepaalde routes.
Raadpleeg de specifieke route-informatie voor details over de vereiste of aanbevolen certificering en ervaring.
Gasten die niet voldoen aan de aanbevolen minimumvereisten voor de route waaraan ze deelnemen, of van wie de bemanning vindt dat ze onvoldoende ervaring hebben in bepaalde omstandigheden, kan deelname aan sommige of alle duiken tijdens de liveaboard worden geweigerd.
Orang-oetans komen van nature voor in de regenwouden van Indonesië en Maleisië en staan op de lijst van ernstig bedreigde soorten door stroperij en de vernietiging van veel regenwoudgebieden voor palmolie- en andere landbouwplantages. Tegenwoordig zijn deze prachtige primaten nog maar in delen van Sumatra en Borneo te vinden.
We zijn blij dat we onze gasten de mogelijkheid kunnen bieden om een 3- of 4-daagse tour door Nationaal Park Tanjung Puting in de regio Centraal-Kalimantan op Borneo te maken, om van dichtbij de natuurbeschermingsprojecten te ervaren die zijn opgezet om de orang-oetans en hun natuurlijke leefomgeving te beschermen.
Further details of the tours which we can arrange as an extension to your liveaboard holiday can be found here: Tanjung Puting Orang-oetan Discovery
Indonesië is een tropisch land met een klimaat dat het hele jaar door vrij gelijkmatig is. Beïnvloed door de oost- en westmoesson zijn er twee duidelijke seizoenen, 'nat' en 'droog', die verschillen afhankelijk van in welk deel van het land je bent.
De overgangsperiode tussen de twee seizoenen wisselt tussen heerlijke zonnige dagen en af en toe onweersbuien.
- Voor Komodo en de Bandazee loopt het regenseizoen van november tot maart.
- For Raja Ampat, Triton Bay and North Moluccas rainy season is from May to October.
Omdat Raja Ampat op de evenaar ligt, kun je zelfs tijdens het 'droge seizoen' op elk moment regen verwachten.
Even in the midst of the wet season temperatures range from 21°C (70°F) to 33°C (90°F), except at higher altitudes, where it can be much cooler.
De watertemperaturen in Indonesië variëren van 21°C (70°F) in het gebied van de Sumba-straat in Zuid-Komodo tot 30°C (86°F) in de Halmaherazee (Noord-Raja Ampat).
Raadpleeg de handige documenten met reisinformatie, die je vindt op de downloadpagina voor een indicatie van de watertemperaturen die je op je gekozen route kunt verwachten.
De officiële taal van Indonesië is Bahasa Indonesia, dat lijkt op het Maleis, hoewel er ongeveer 580 regionale talen en dialecten in gebruik zijn. Engels wordt in alle belangrijke toeristische gebieden veel gesproken.
Indonesië is overwegend een islamitisch land. Hoewel erg ontspannen, doen reizigers er goed aan respect te tonen voor de cultuur van het land door benen en schouders te bedekken in steden of bij het bezoeken van religieuze gebouwen. De grondwet garandeert vrijheid van godsdienst, maar erkent officieel slechts 5 andere geloven (protestantisme, katholicisme, hindoeisme, boeddhisme en confucianisme), die samen ongeveer 13% van de religieuze overtuigingen van de totale bevolking uitmaken.
Over het geheel genomen heeft Indonesië uitstekende mobiele dekking en telefoonsystemen.
Mobile phones that have ‘roaming’ will work in most areas of Indonesia or a local sim and data package can be purchased from various outlets. In dunbevolkte of afgelegen gebieden kan het echter zijn dat er weinig of geen mobiel bereik is, zelfs met een lokale simkaart.
De officiële valuta is de Indonesische roepia (IDR). Bankbiljetten bestaan in coupures van IDR 1.000, IDR 2.000, IDR 5.000, IDR 10.000, IDR 20.000, IDR 50.000 en IDR 100.000. Munten die in omloop zijn, bestaan onder meer uit IDR 1.000, IDR 500, IDR 200, IDR 100 en IDR 50.
Many places will accept cash payments in US Dollars although, by law, all transactions have to be registered in IDR. The average exchange rate is approximately USD 1 : IDR 14,000
Roepia kun je kopen bij alle grote banken en wisselkantoren. Credit- en debitcards worden ook geaccepteerd in grote hotels, restaurants en winkels. Pinautomaten zijn er volop rond de internationale luchthavens, in alle grote Indonesische steden en toeristische bestemmingen en resortgebieden. Pinautomaten geven roepia uit in biljetten van 50.000 of 100.000, met een sticker die aangeeft welke. De meeste hebben een opnamelimiet van 1.250.000 (automaten met biljetten van 50.000) of 3.000.000 (automaten met biljetten van 100.000).
PLEASE NOTE: Wisselkantoren en banken in Indonesië accepteren geen USD-biljetten uit de serie van 2006 of eerder. Als je contant geld in USD meeneemt, zorg er dan voor dat het van na 2006 is.
Daarnaast worden USD notes that are marked, creased or damaged op geen enkele manier geaccepteerd, regardless of how new they are.
Indonesië beslaat 3 tijdzones, dus de tijd verschilt per locatie:
- Westelijke tijdzone (Sumatra, Java/Jakarta en West-Borneo): UTC +7
- Central zone (Bali, Sulawesi, Lesser Sunda Islands, Eastern Borneo): UTC +8
- Eastern Time zone (Ambon, Papua and Maluku): UTC +9
De gezondheidszorg in Indonesië is zeker niet van westers niveau, al zijn er ziekenhuizen in alle grote steden.
Aan land raden we reizigers aan voorzichtig te zijn met lokaal eten en drinken - alleen gezuiverd/gebotteld water - en om insectenwerende middelen te gebruiken en blootgestelde huid te bedekken, om het risico op knokkelkoorts (dengue) en andere door insecten overgedragen ziekten te verkleinen.
Bij een duikongeval vereist het overbrengen van de Indo Master naar de dichtstbijzijnde beschikbare caisson waarschijnlijk een luchtevacuatie bij spoed.
Recompressiecaissons bevinden zich in Denpasar (Bali), Manado (Sulawesi) en Labuan Bajo. Er is ook een caisson in Waisai, maar die is niet permanent bemand en dus mogelijk niet beschikbaar bij een noodgeval. Vermoedelijke duikdecompressie-incidenten in Raja Ampat worden daarom waarschijnlijk naar Manado geëvacueerd.
It is imperative that guests have insurance which covers all costs that may be incurred as a result of a diving accident, including emergency evacuation, hospitalisation and treatment.
There are very few restrictions on the use of drones for photography purposes within Indonesia.
Het gebruik van drones is echter alleen toegestaan in bepaalde gebieden rond Nationaal Park Komodo en vereist een vergunning (SIMAKSI) en een operatorticket, die je vóór je bezoek moet regelen.
De SIMAKSI moet worden aangevraagd via de SIORA-website at least 7 days before your trip and, once the permit application has been approved, operator ticket(s), which cost approximately 125 USD per day, must be purchased through the official SIORA mobile app.
Tijdens je reis
For the majority of our guests a 3mm full wetsuit will suffice for the majority of dives on most itineraries. However, a 5mm full wetsuit in combination with a hood and booties is recommended for the cooler waters, or for those who are prone to feeling cold after multiple dives.
Huurwetsuits op de Indo Master zijn 3mm en volledig; er is mogelijk ook een beperkt aantal shorties beschikbaar.
Raadpleeg de route-specifieke reisinformatie voor een indicatie van de watertemperaturen, zodat je kunt bepalen welk type thermische bescherming voor jou het meest geschikt is.
De Indo Master heeft twee (2) Zodiac RIHB-bijboten die worden gebruikt om duikgroepen van en naar de duikstekken te vervoeren. Naast de Cruise Manager zijn er 3 duikgidsen aan boord, zodat gasten kunnen worden verdeeld in groepen van 4-6 duikers.
Elke groep wordt apart naar het instappunt bij de duikstek gebracht, waar je meestal via een achterwaartse rol de bijboot verlaat en het water in gaat. Zodra alle groepen in het water liggen, blijven de bijboten bij de duikstek om duikers op te pikken wanneer ze bovenkomen en hen terug te brengen naar de Indo Master.
Je verlaat het water via een ladder aan de zijkant van de bijboot.
De overstap tussen de bijboten en de Indo Master gaat via een ladder vanaf het duikdek naar een platform, waar de bemanning duikers helpt bij het in- en uitstappen van de RIHB's.
Power outlets on Indo Master are 220V / 50Hz European, 2-pin sockets (Type F). There are universal adapters on board to accomodate other types of plugs. Mocht je elektrische apparatuur echter een ander voltage nodig hebben om op te laden of goed te werken, neem dan voltageadapters mee.
LET OP: Om veiligheidsredenen zijn verlengsnoeren en stekkerdozen verboden op de Indo Master
Op de Indo Master is er wifi-internettoegang die gasten kunnen gebruiken na aanschaf van een datapakket aan boord. Raadpleeg de Indo Master schip-pagina voor prijsdetails.
Mobile phones that have ‘roaming’ or an Indonesian SIM will have connectivity in most areas. However, signal strength can be sporadic or very weak and, in the remoter areas that our itineraries cover, there may be no coverage at all.
Er is ook een satelliettelefoon aan boord die in geval van nood gebruikt kan worden. (Kosten van toepassing).
Het gebruik van klassieke zonnebrandcrème is verboden op de Indo Master. We vragen dat gasten alleen zonbescherming gebruiken die als 'rifveilig' wordt beschouwd wat over het algemeen actieve ingrediënten op minerale basis inhoudt in plaats van chemische ingrediënten.
We raden ook hoeden, zonnebrillen, beschermende kleding en het opzoeken van schaduw aan als eenvoudige en milieuvriendelijke manieren om jezelf verder tegen zonneschade te beschermen.
Please only bring environmentally friendly/reef-safe toiletries and sun products for use on board.
LET OP: Er zijn beperkte of geen recyclingvoorzieningen in de gebieden waar de Indo Master vaart, dus we vragen gasten hun lege plastic verpakkingen, lege batterijen en deels gebruikte producten mee naar huis te nemen om ze verantwoord af te voeren.
Indo Master zet zich in om de ecologische voetafdruk op alle gebieden van de bedrijfsvoering te verkleinen. In 2025 compenseerde het schip ongeveer 40% van zijn totale uitstoot van diesel, benzine en personeelsvluchten via een boomplantpartnerschap met Fairventures Worldwide en Good Forest Indonesia, dat de herbebossing van regenwoud in Centraal-Kalimantan ondersteunt. Voor 2026 is dezelfde inzet gepland en gasten worden van harte uitgenodigd om aan dit initiatief bij te dragen.
Naast CO2-compensatie is de romp van de Indo Master voorzien van een biocidevrij antifouling-systeem, past het schip volledige afvalscheiding toe en is het gebruik van niet-rifveilige zonnebrandcrème verboden (een rifveilig alternatief is aan boord te koop).
De schoonmaakmiddelen die aan boord worden gebruikt voor hout, badkamer/toilet, ramen en wasverzachter zijn zelfgemaakt en niet-giftig. Zeep, conditioner, wasmiddel en afwasmiddel zijn natuurlijke, 100% biologisch afbreekbare producten uit Bali.
Om de milieu-impact van wegwerpplastic te verminderen, bieden we losse thee aan in plaats van theezakjes. Individuele plastic flesjes en zakjes worden niet aan boord gebruikt, en er is een sodawatermaker aan boord.
We bieden een keuze uit internationale en lokaal geïnspireerde gerechten, meestal geserveerd als buffet, en kunnen met tijdige aankondiging rekening houden met de meeste speciale dieetwensen. Maaltijden worden geserveerd op basis van volpension, met een licht ontbijt, een volledig ontbijt met versgebakken brood, lunch, diner en snacks, met onbeperkt drinkwater, losse thee, oploskoffie en versgezette koffie, vruchtensappen en frisdranken.
Er is ook een selectie wijnen, sterke drank en bier aan boord verkrijgbaar tegen een meerprijs.
Speciale dieetwensen
Houd er rekening mee dat, hoewel we altijd ons best doen om aan speciale dieetwensen te voldoen, er beperkingen zijn. Vetarme, suikervrije, glutenvrije, lactosevrije, zuivelvrije en sojaproducten die elders gangbaar zijn, zijn in Indonesië niet zomaar verkrijgbaar.
Gasten met zeer specifieke behoeften kunnen overwegen bepaalde voedingsmiddelen zelf mee te nemen als het ontbreken ervan een gezondheidsrisico kan vormen.
Op alle routes van de Indo Master bieden we doorgaans minimaal 1 inbegrepen landbezoek aan en, waar mogelijk, kunnen er 2 worden aangeboden, afhankelijk van de route, logistiek, weer en zeeomstandigheden.
De bezochte plek(ken) kunnen per reis verschillen, al zijn er enkele die altijd inbegrepen zijn, bijv. het Penemu-uitzichtpunt in Raja Ampat en op de Komodo-routes gaan we aan land om de Komodovaranen te zien. Andere kunnen een dorpsbezoek zijn, zonsondergang en drankjes op het strand, een waterval, grotten of andere bezienswaardigheden.
Raadpleeg het informatiedocument van je gekozen route op de downloadpagina voor details over de landexcursies die mogelijk in je reis zijn inbegrepen. Bij sommige excursies moet je wandelen of klimmen over of door oneffen terrein, dus we raden je aan sportschoenen (sneakers) of comfortabele wandelschoenen mee te nemen.
Zee-, park- en havengelden zijn verplicht voor alle gasten op alle routes. Het bedrag hangt af van de gebieden die op elke route worden bezocht en wordt aan je factuur toegevoegd om aan boord te betalen. Het totaalbedrag dekt niet alleen de kosten voor parkvergunningen, maar ook havengelden en andere lokale belastingen.
Raja Ampat-bezoekerskaarten zijn 1 jaar geldig (12 maanden vanaf aankoopdatum); Als je een route doet die Raja Ampat omvat en al een toegangskaart hebt die geldig is voor de duur van je reis, laat het ons dan weten en stuur ons minstens 4 dagen vóór de start van je route een kopie ervan. Je moet de kaart ook meenemen, en de kosten worden afgetrokken van de kosten die aan boord betaald moeten worden.
Wij vinden dat fooien geven een persoonlijke keuze is; als je vindt dat onze bemanning je vakantie extra bijzonder heeft gemaakt, zullen ze een fooi zeker waarderen als blijk van je waardering. Je cruisedirecteur geeft je aan het einde van je route een envelop, en alle fooien worden gelijk verdeeld onder alle bemanningsleden, inclusief de kapitein en duikgidsen.
As a general guideline, the industry standard for liveaboards in Indonesia is 10-15% of the liveaboard cost, per guest. Tips can be charged to a credit or debit card, with a surcharge, although cash is preferred.
Huur van uitrusting, Nitrox en andere extra's die niet vooraf zijn betaald, evenals merchandise, diensten en alcoholische dranken die aan boord zijn gekocht, dienen aan het einde van je cruise te worden afgerekend, vóór ontscheping.
Alle prijzen zijn vermeld in USD, hoewel we ook contante betaling in EUR, GBP of Indonesische Rupiah (IDR) accepteren. We accepteren ook betalingen per creditcard of betaalpas (Mastercard of Visa), waarvoor een toeslag van 2,5% geldt.
LET OP: We kunnen alleen USD-biljetten van na 2006 kunnen accepteren; wisselkantoren/banken accepteren serie 2006 of eerder niet, en daarom kunnen wij dat ook niet.
Alle USD-biljetten moeten in onberispelijke staat zijn, ongeacht hoe nieuw ze zijn. Aangezien banken ze niet accepteren, kunnen wij geen biljetten accepteren die beschreven, gekreukt of beschadigd zijn op welke manier dan ook.
